จะพบว่า เมื่อเส้นแนวทิศเหนือจริง เส้นแนวทิศเหนือแม่เหล็ก และเส้นแนวทิศเหนือกริดไม่ซ้อนทับกันแล้ว การที่เส้นแนวทิศเหนือทั้ง 3 เส้นจะเบี่ยงเบนออกจากกันมาก-น้อยขึ้นอยู่กับสถานที่บนพื้นโลก ซึ่งจะมีผลต่อการบอกทิศทางเมื่อต้องบอกว่าจุดหนึ่งอยู่ทางทิศใดของจุดหนึ่ง ซึ่งจะมีวิธีการบอกทิศมีหลายวิธี ได้แก่
1. บอกทิศเป็นแบบธรรมดาทั่วไป ซึ่งอาจจะบอกเป็น 4 ทิศ 8 ทิศ หรือ 16 ทิศ แล้วแต่ความเหมาะสมของการสื่อสาร
2. บอกทิศเป็นแบบชาวเรือ ซึ่งจะบอกย่อยออกไปเป็น 32 ทิศ
3. บอกทิศเป็นแบริ่ง (Bearing) เป็นการวัดมุมแนวนอนเป็น องศา ลิปดา พิลิปดา โดยวัดจากแนวทิศเหนือ หรือแนวทิศใต้ ออกไปทางทิศตะวันออกหรือทิศตะวันตกอยู่ในช่วง 90 องศา เช่น แบริ่งเหนือ 40 องศา 15 ลิปดา 10 พิลิปดา ตะวันออก, แบริ่งใต้ 22 องศา 10 ลิปดา ตะวันตก เป็นต้น
4. บอกทิศเป็นอาซิมุท (Azimuth) เป็นการวัดมุมจากทิศเหนือไปตามเข็มนาฬิกาเป็นหน่วย องศา ลิปดา พิลิปดา อยู่ในช่วง 360 องศา เช่น อาซิมุท 76 องศา 15 ลิปดา 10 พิลิปดา, อาซิมุท 20 องศา 20 พิลิปดา เป็นต้น
5. บอกทิศเป็นเกรด (Grade) เป็นการวัดมุมจากทิศเหนือไปตามเข็มนาฬิกา เป็นหน่วย เกรด เซนติเกรด เดสิมิลลิเกรด โดยมีการแบ่งวงกลมออกเป็น 400 ส่วนเท่าๆกันและเรียก 1 ส่วนว่า เกรด ใน 1 เกรดจะแบ่งเป็น 100 ส่วนและเรียก 1 ส่วนว่า เซนติเกรด ใน 1 เซนติเกรดจะแบ่งเป็น 100 ส่วนและเรียก 1 ส่วนว่า เดสิมิลลิเกรด เช่น 75.6356 เกรด หรือ 75 เกรด 63 เซนติเกรด 54 เดสิมิลลิเกรด เป็นต้น
6. บอกทิศเป็นมิลเลียม หรือมิลล์ (Mils) เป็นการวัดมุมจากทิศเหนือไปตามเข็มนาฬิกา โดยมีการแบ่งวงกลมออกเป็น 6400 ส่วนเท่าๆกันและเรียก 1 ส่วนว่า มิล ซึ่งการบอกทิศแบบมิลล์ เป็นการบอกอย่างละเอียดจึงนำไปใช้กับงานเฉพาะบางประเภทที่ต้องการความแม่นยำ เช่น การยิ่งเป้าหมายของทหารปืนใหญ่
การบอกทิศบนแผนที่หรือบนพื้นที่จริงจำเป็นต้องเข้าใจทิศเหนือที่ใช้อ้างอิง โดยเฉพาะเมื่อต้องทำแผนที่หรือถ่ายทอดของมูลลงแผนที่ เช่น เมื่ออยู่ในพื้นที่เรามีเครื่องมือคือแผนที่และเข็มทิศ ณ ตำแหน่งที่เราอ่านค่ามุมอาซิมุทอ้างอิงทิศเหนือจากเข็มทิศหมายความว่าตำแหน่งที่อยู่จะเบี่ยงเบนไปจากทิศเหนือแม่เหล็ก หากต้องถ่ายทอดข้อมูลลงแผนที่จำเป็นต้องปรับแก้ค่ามุมอาซิมุทให้อ้างอิงทิศเหนือกริดก่อนจึงจะง่ายต่อการกำหนดตำแหน่งในแผนที่
อย่างไรก็ตาม จะพบว่า เส้นแนวทิศเหนือจริง เส้นแนวทิศเหนือแม่เหล็ก และเส้นแนวทิศเหนือกริดจะปรากฏในรายละเอียดประจำขอบระวางแผนที่เฉพาะแผนที่มาตราส่วนเล็ก หากเป็นแผนที่มาตราส่วนใหญ่แล้วใน 1 ระวางแนวของเส้นแนวทิศเหนือจริง เส้นแนวทิศเหนือแม่เหล็ก และเส้นแนวทิศเหนือกริดจะเบี่ยงเบนจากกันน้อยจนไม่สามารถแสดงเป็นสัญลักษณ์ได้ชัดเจน
|
วันที่ |
1 มิถุนายน 2560 |