Cartography Key Insights

Geography Represent.
Scale Reduction
Visualze • Communicate
Why do maps have three north directions?

รายละเอียดประจำขอบระวางส่วนของสัญลักษณ์ที่แสดงทิศเหนือ โดยบอกแนวทิศทางแสดงเป็นสัญลักษณ์ 3 เส้น

 เมื่อนำแผนที่มาใช้งานจะพบว่าแผนที่มีรายละเอียดประจำขอบระวางแตกต่างกันไป แผนที่ที่สมบูรณ์แต่ละฉบับจะต้องมีสัญลักษณ์แสดงทิศเหนือเสมอ แผนที่หลายชุดแสดงทิศเหนือเป็นเส้นบอกแนวทิศทางและแสดงเป็นสัญลักษณ์ 3 เส้น เป็นสัญลักษณ์ที่ถูกเรียกว่า แผนผังมุมบ่ายเบน (Declination Diagram) โดยทั้ง 3 เส้นประกอบด้วยเส้นแนวทิศเหนือจริง (True North) เส้นแนวทิศเหนือแม่เหล็ก (Magnetic North) และเส้นแนวทิศเหนือกริด (Grid North)

 

1.      แนวทิศเหนือจริง (True North) หรือเรียกว่า แนวทิศเหนือภูมิศาสตร์ จะเป็นแนวเส้นตรงที่ชี้ไปยังขั้วโลกเหนือ หากสมมุติว่าโลกกลมและมีเส้นสมมุตติที่เรียกว่าเส้น Latitude และ Longitude แล้ว ณ ตำแหน่งหรือสถานที่ในแผนที่หรือบนภูมิประเทศ แนวทิศเหนือจริงในแผนที่จะหมายถึง แนวหรือทิศทางของเส้น Longitude ที่เป็นแนวตีบไปยังขั้วโลกเหนือ

2.      แนวทิศเหนือแม่เหล็ก (Magnetic North) เป็นแนวที่เข็มทิศชี้ไปหาขั้วเหนือของแม่เหล็กโลกในขณะที่ปลายเข็มทิศอยู่นิ่งแล้ว ในบางพื้นที่ของโลกแนวทิศเหนือแม่เหล็กจะชี้ไปแนวเดียวกับทิศเหนือจริงหรือขั้วโลกเหนือจริงๆ แต่ในบางพื้นที่แนวทิศเหนือแม่เหล็กอาจจะไม่เป็นแนวเดียวกับทิศเหนือจริง หากเป็นคนละแนวหมายความว่า แนวทิศเหนือแม่เหล็กจะเบี่ยงเบนออกจากขั้วโลก นั่นหมายถึงทิศเหนือที่อ่านจากเข็มทิศทั่วไปอาจจะไม่ใช่ทิศเหนือซึ่งเป็นขั้วโลกก็ได้ ดังนั้นเข็มทิศบางประเภทจึงแสดงทั้งแนวทิศเหนือแม่เหล็กและทิศเหนือจริง

3.      แนวทิศเหนือกริด (Grid North) หรือแนวทิศเหนือแผนที่ จะเป็นแนวทิศเหนือตามเส้นกริดทางดิ่งของเส้นกริดที่ใช้ในกระบวนการจัดทำแผนที่ ซึ่งจะสังเกตได้ชัดว่าปกติ หากมีเส้นกริดแผนที่และเส้นแนว Latitude และ Longitude แล้ว เส้นกริดดิ่งของเส้นกริดแผนที่และเส้น  Longitude อาจจะไม่ทับกัน หรืออาจจะเบี่ยงเบนออกจากกันอย่างชัดเจน เนื่องจากเส้น Longitude เป็นแนวดิ่งที่ตีบเข้าหาจุดขั้วโลก แต่ กริดแผนที่จะเป็นไปตามแนวกริดตามของระบบที่ใช้จัดทำแผนที่ชุดนั้น ๆ